دانلود جزوه:

computer_Programming_MachineTool_Rezapour

🏛 مقدمه مؤلف: پیوند ماشین‌کاری و برنامه‌نویسی

در دنیای مدرن مهندسی ساخت و تولید، دوران محاسبات دستی و تنظیمات سنتی ماشین‌آلات به سر آمده است. امروزه دستگاه‌های CNC (کنترل عددی کامپیوتری)، روبات‌های جوشکاری و سیستم‌های اندازه‌گیری CMM تماماً بر اساس کدهای برنامه‌نویسی کار می‌کنند. نرم‌افزارهای قدرتمند CAD/CAM مانند SolidWorks، Mastercam و PowerMill نیز در هسته مرکزی خود چیزی جز هزاران خط کد برنامه‌نویسی نیستند که معادلات پیچیده هندسی را حل می‌کنند.

هدف از این درس، تبدیل کردن شما به یک مهندس نرم‌افزار نیست؛ بلکه هدف این است که یاد بگیرید چگونه به عنوان یک «مهندس مکانیک»، از ابزار برنامه‌نویسی برای حل سریع‌تر، دقیق‌تر و ارزان‌تر مشکلات کارگاه یا کارخانه خود استفاده کنید.

ما در این دوره از محیط Excel VBA استفاده می‌کنیم. اکسل نرم‌افزاری است که در هر کارگاهی یافت می‌شود و زبان برنامه‌نویسی پشت آن (Visual Basic for Applications) به حدی قدرتمند است که می‌تواند پیچیده‌ترین محاسبات سینماتیک، طراحی قید و بند، انتخاب ابزار برشی و حتی تولید مستقیم G-Code برای دستگاه CNC را به صورت خودکار انجام دهد.

📚 فصل اول: مبانی منطق، الگوریتم و فلوچارت

پیش از آنکه دست به کیبورد ببریم و کدی بنویسیم، باید یاد بگیریم چگونه مانند یک کامپیوتر فکر کنیم. کامپیوترها به شدت سریع، اما کاملاً بی‌منطق هستند. آن‌ها فقط دستوراتی را اجرا می‌کنند که ما با دقت و مرحله به مرحله به آن‌ها داده باشیم.

۱-۱. الگوریتم چیست؟

الگوریتم (Algorithm) مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های متناهی، دقیق و بدون ابهام است که برای حل یک مسئله خاص طراحی شده است.

در مهندسی ساخت، ما هر روز از الگوریتم‌ها استفاده می‌کنیم. به عنوان مثال، “دستورالعمل راه‌اندازی دستگاه تراش” یک الگوریتم است:

1. شروع
2. بررسی سطح روغن دستگاه.
3. بستن قطعه کار در سه‌نظام و آچارکشی.
4. انتخاب ابزار مناسب و بستن روی تارت.
5. روشن کردن اسپیندل با دور مناسب.
6. نزدیک کردن ابزار به قطعه و مماس کردن (Zero Point).
7. پایان.

ویژگی‌های یک الگوریتم خوب:

• نقطه شروع و پایان مشخص: هیچ برنامه‌ای نباید تا بی‌نهایت در خلأ رها شود.
• دقت: دستور «کمی بار بده» برای کامپیوتر بی‌معنی است. باید بگوییم «مختصات Z را ۲ میلی‌متر کاهش بده».
• ترتیب منطقی: نمی‌توان قبل از روشن کردن اسپیندل، باربرداری را شروع کرد.

۱-۲. مثال مهندسی: الگوریتم محاسبه سرعت برشی

فرض کنید می‌خواهیم برنامه‌ای بنویسیم که قطر قطعه کار و دور بر دقیقه (RPM) را بگیرد و سرعت برشی (Cutting Speed) را حساب کند.

فرمول ریاضی:

\[V_c = \frac{\pi \times D \times N}{1000}\]

در این فرمول \(V_c\) سرعت برشی (متر بر دقیقه)، \(D\) قطر قطعه (میلی‌متر) و \(N\) سرعت دوران (دور بر دقیقه) است.

الگوریتم برنامه:

1. شروع.
2. مقدار عدد پی (\(\pi\)) را برابر ۳.۱۴۱۵ قرار بده.
3. مقدار قطر (\(D\)) را از کاربر دریافت کن.
4. مقدار دور (\(N\)) را از کاربر دریافت کن.
5. حاصل‌ضرب \(\pi \times D \times N\) را محاسبه کن و بر ۱۰۰۰ تقسیم کن.
6. جواب را در متغیری به نام \(V_c\) ذخیره کن.
7. مقدار \(V_c\) را روی صفحه نمایش بده.
8. پایان.

۱-۳. فلوچارت (روندنما)

فلوچارت نمایش تصویری الگوریتم است. برنامه‌نویسان حرفه‌ای قبل از نوشتن پروژه‌های بزرگ، ابتدا فلوچارت آن را رسم می‌کنند. در فلوچارت از اشکال هندسی استاندارد استفاده می‌شود:

• بیضی: برای شروع و پایان.
• متوازی‌الاضلاع: برای دریافت اطلاعات (ورودی) یا نمایش اطلاعات (خروجی).
• مستطیل: برای انجام محاسبات ریاضی و عملیات اجرایی.
• لوزی: برای شرط‌ها و تصمیم‌گیری‌ها (آیا قطر از ۵۰ بیشتر است؟ بله/خیر).

(تمرین کلاسی: دانشجویان فلوچارت فرآیند قلاویزکاری دستی را با استفاده از اشکال هندسی رسم کنند).

📚 فصل دوم: آشنایی با محیط Excel VBA و طراحی رابط کاربری (UI)

اکنون که با منطق حل مسئله آشنا شدیم، وارد محیط نرم‌افزار می‌شویم. ما قصد داریم به جای استفاده از سلول‌های ساده اکسل، نرم‌افزارهای کوچک با پنجره‌های اختصاصی تولید کنیم.

۲-۱. فعال‌سازی تب Developer (توسعه‌دهنده)

به صورت پیش‌فرض، منوی برنامه‌نویسی در اکسل پنهان است تا کاربران عادی کدهای سیستمی را تغییر ندهند. برای فعال‌سازی آن:

1. نرم‌افزار Excel را باز کنید.
2. از منوی File به بخش Options بروید.
3. در پنجره باز شده، از سمت چپ گزینه Customize Ribbon را انتخاب کنید.
4. در لیست سمت راست، تیک گزینه Developer را فعال کنید و OK را بزنید.

۲-۲. ورود به آزمایشگاه برنامه‌نویسی (VBA IDE)

حالا در منوی بالای اکسل تب Developer را می‌بینید. روی آیکون Visual Basic کلیک کنید (یا کلیدهای میانبر Alt + F11 را فشار دهید).

پنجره‌ای باز می‌شود که به آن IDE (محیط توسعه یکپارچه) می‌گویند. این محیط کارگاه ماشین‌کاری ما در دنیای کامپیوتر است!

بخش‌های مهم محیط VBA:

• پنجره Project Explorer: (سمت چپ بالا) مانند درختواره فایل‌هاست. شیت‌های اکسل و فرم‌هایی که می‌سازیم اینجا قرار می‌گیرند.
• پنجره Properties (خصوصیات): (سمت چپ پایین) یکی از مهم‌ترین بخش‌هاست. هر چیزی که در برنامه می‌سازیم (دکمه، فرم، کادر) یک سری خصوصیات دارد مثل رنگ، اندازه و نام.
• محیط Code Window: (پنجره بزرگ وسط) جایی که کدهای برنامه را تایپ می‌کنیم.

۲-۳. ساخت اولین فرم (UserForm)

ما می‌خواهیم پنجره‌ای بسازیم که کاربر بتواند اعداد را در آن وارد کند.

1. در محیط VBA، از منوی بالا روی Insert کلیک کرده و UserForm را انتخاب کنید.
2. یک پنجره خاکستری رنگ ظاهر می‌شود. همچنین جعبه ابزاری به نام Toolbox نمایش داده می‌شود.

معرفی ابزارهای Toolbox:

• Label (برچسب – نماد A): برای نوشتن متن‌های راهنما. کاربر نمی‌تواند این متن را تغییر دهد. (مثلاً نوشتن کلمه “شعاع را وارد کنید”).
• TextBox (جعبه متن – نماد ab): کادری سفید رنگ که کاربر نرم‌افزار، اعداد یا حروف را داخل آن تایپ می‌کند. این پل ارتباطی ما با کاربر است.
• CommandButton (دکمه فرمان – نماد مستطیل برجسته): دکمه‌ای که کاربر پس از وارد کردن اعداد روی آن کلیک می‌کند تا محاسبات آغاز شود.

۲-۴. اصول نام‌گذاری استاندارد (بسیار مهم)

وقتی یک TextBox روی فرم می‌گذارید، کامپیوتر به صورت خودکار نام آن را TextBox1 می‌گذارد. اگر ۱۰ کادر داشته باشیم، نام‌ها TextBox1 تا TextBox10 خواهند بود. هنگام برنامه‌نویسی گیج می‌شویم که کدام کادر مربوط به سرعت بود و کدام مربوط به قطر!

لذا از قانون نام‌گذاری پیشوندها استفاده می‌کنیم. روی هر ابزار کلیک کنید و در پنجره Properties، خاصیت (Name) را تغییر دهید:

• برای کادرهای متن پیشوند txt بگذارید. مثال: txtDiameter (کادر قطر)
• برای دکمه‌ها پیشوند btn بگذارید. مثال: btnCalculate (دکمه محاسبه)
• برای برچسب‌ها پیشوند lbl بگذارید. مثال: lblResult (برچسب نتیجه)

(نکته: خاصیت Name با خاصیت Caption تفاوت دارد. Name نام مخفی ابزار برای برنامه‌نویس است، اما Caption متنی است که کاربر روی آن ابزار می‌بیند).

📚 فصل سوم: متغیرها (Variables) و مدیریت حافظه (RAM)

فرض کنید به عنوان انباردار یک کارخانه انتخاب شده‌اید. قطعات مختلفی (پیچ، مهره، ورق فولادی، روغن) به انبار می‌آیند. شما نمی‌توانید روغن را در قفسه توری، یا ورق فولادی را در بشکه بریزید! هر ماده‌ای به محفظه مخصوص خود و برچسب نام نیاز دارد.

در برنامه‌نویسی، حافظه RAM کامپیوتر همان انبار ماست. متغیرها، ظرف‌هایی هستند که ما در این انبار می‌سازیم تا داده‌ها را در طول اجرای برنامه در آن‌ها نگه داریم.

۳-۱. انواع داده‌ها (Data Types)

بسته به اینکه چه چیزی را می‌خواهیم ذخیره کنیم، باید نوع متغیر را به درستی انتخاب کنیم تا حافظه کامپیوتر هدر نرود.

1. نوع Integer (عدد صحیح):
   • برای ذخیره اعداد بدون اعشار در محدوده \(-32,768\) تا \(+32,767\) استفاده می‌شود. ۲ بایت از حافظه را اشغال می‌کند.
   • کاربرد در مهندسی: تعداد دندانه‌های یک چرخ‌دنده، تعداد سوراخ‌های فلنج، تعداد پاس‌های ماشین‌کاری.
2. نوع Long (عدد صحیح بزرگ):
   • اگر عدد صحیح ما بزرگتر از ۳۲ هزار بود، از این نوع استفاده می‌کنیم. ۴ بایت اشغال می‌کند.
   • کاربرد: شمارش تعداد قطعات تولیدی در طول یک سال.
3. نوع Single و Double (اعداد اعشاری):
   • برای اعدادی که نیاز به دقت اعشاری دارند. Double دقت بسیار بالاتری دارد (تا ۱۵ رقم اعشار) و در محاسبات مهندسی ما همیشه از Double استفاده می‌کنیم. ۸ بایت اشغال می‌کند.
   • کاربرد: مختصات دقیق \(X\) و \(Y\) برای دستگاه CNC، محاسبه تلرانس‌ها، سرعت‌ها.
4. نوع String (رشته متنی):
   • برای ذخیره حروف، کلمات و جملات. این نوع داده نمی‌تواند در عملیات ریاضی شرکت کند.
   • کاربرد: نام اپراتور دستگاه، کدهای G-Code مانند “G01 X20 Y30”.
5. نوع Boolean (منطقی):
   • فقط می‌تواند دو حالت داشته باشد: True (درست/روشن) یا False (غلط/خاموش).
   • کاربرد: آیا پمپ آب‌صابون روشن است؟ (بله/خیر).

۳-۲. نحوه تعریف متغیرها (دستور Dim)

برای ساختن یک متغیر در زبان بیسیک، از کلمه کلیدی Dim (مخفف Dimension) استفاده می‌کنیم.

ساختار کلی:

Dim [نام متغیر] As [نوع داده]

مثال:

Dim ToolNumber As Integer    ' متغیری برای ذخیره شماره ابزار
Dim SpindleSpeed As Double   ' متغیری برای ذخیره سرعت دوران
Dim OperatorName As String   ' متغیری برای ذخیره نام اپراتور

۳-۳. انتساب مقدار به متغیر

پس از ساخت ظرف، حالا باید درون آن چیزی بریزیم. این کار با علامت مساوی = انجام می‌شود. دقت کنید که در برنامه‌نویسی، علامت مساوی به معنای “برابری ریاضی” نیست، بلکه به معنای “ریختن مقدار سمت راست به درون متغیر سمت چپ” است.

ToolNumber = 5
SpindleSpeed = 1250.75
OperatorName = "Ali Rezaei" ' متون باید حتماً داخل کوتیشن " " قرار بگیرند

Private Sub btnCalc_Click()
    ' -- مرحله 1: تعریف متغیرهای مورد نیاز --
    Dim D As Double, L As Double
    Dim R As Double
    Dim Vol As Double
    Dim Weight As Double
    Dim Pi As Double
    
    ' مقداردهی ثابت پی
    Pi = 3.141592
    
    ' -- مرحله 2: دریافت اطلاعات از رابط کاربری --
    ' دستور Val متن داخل کادر را به عدد خالص تبدیل میکند تا از خطا جلوگیری شود
    D = Val(txtD.Text)
    L = Val(txtL.Text)
    
    ' -- مرحله 3: انجام محاسبات هندسی و فیزیکی --
    R = D / 2
    
    ' محاسبه حجم (چون ابعاد به میلی‌متر گرفته شده، برای تبدیل به سانتی‌متر مکعب تقسیم بر 10 میکنیم)
    Vol = Pi * (R / 10) ^ 2 * (L / 10)
    
    ' محاسبه وزن فولاد به کیلوگرم
    Weight = (Vol * 7.85) / 1000
    
    ' -- مرحله 4: نمایش خروجی به کاربر --
    ' دستور Round خروجی را تا 2 رقم اعشار گرد میکند
    MsgBox "وزن شمش فولادی برابر است با: " & Round(Weight, 2) & " کیلوگرم", vbInformation, "نتیجه محاسبه"
    
End Sub

📚 فصل چهارم: ساختارهای تصمیم‌گیری (هوش‌بخشیدن به برنامه)

در فصل‌های قبل، برنامه‌هایی نوشتیم که خط به خط از بالا به پایین اجرا می‌شدند. اما در دنیای واقعی مهندسی، ما همیشه نیاز به تصمیم‌گیری داریم.

به عنوان یک بازرس کنترل کیفیت (QC)، وقتی قطعه‌ای را با میکرومتر اندازه می‌گیرید، از خود می‌پرسید: “آیا این اندازه در محدوده تلرانس مجاز هست یا خیر؟” اگر بله، قطعه تایید می‌شود؛ اگر خیر، قطعه یا باید دوباره ماشین‌کاری شود (Rework) و یا کاملاً ضایعات (Scrap) است.

برای اینکه کامپیوتر هم بتواند چنین تصمیماتی بگیرد، از دستورات شرطی استفاده می‌کنیم. معروف‌ترین دستور شرطی در تمام زبان‌های برنامه‌نویسی، دستور If (اگر) است.

۴-۱. عملگرهای مقایسه‌ای (Relational Operators)

برای ساختن یک شرط، ما باید دو چیز را با هم مقایسه کنیم. در زبان VBA از علامت‌های زیر استفاده می‌شود:

• = : مساوی است با
• <> : نامساوی است (در ریاضی \(\neq\))
• > : بزرگتر است از
• < : کوچکتر است از
• >= : بزرگتر یا مساوی است با
• <= : کوچکتر یا مساوی است با

۴-۲. عملگرهای منطقی (Logical Operators)

گاهی اوقات شرط ما ترکیبی است. مثلاً: “قطر باید از ۲۴.۹۸ بزرگتر و از ۲۵.۰۲ کوچکتر باشد.”

• And (و): زمانی شرط برقرار است که هر دو طرف درست باشند.
• Or (یا): زمانی شرط برقرار است که حداقل یکی از طرفین درست باشد.
• Not (نقیض): نتیجه شرط را برعکس می‌کند (درست را به غلط و بالعکس تبدیل می‌کند).

۴-۳. ساختار دستور If – Then – Else

قالب کلی دستور شرطی به شکل زیر است:

If [شرط یا مقایسه] Then
    ' کارهایی که اگر شرط درست بود باید انجام شود
ElseIf [شرط دوم در صورت غلط بودن شرط اول] Then
    ' کارهایی که اگر شرط دوم درست بود انجام شود
Else
    ' کارهایی که اگر هیچکدام از شروط بالا درست نبود انجام شود
End If

Private Sub btnCheck_Click()
    Dim Measure As Double
    Dim UpperLimit As Double, LowerLimit As Double
    
    ' تعریف حدود مجاز بر اساس نقشه
    UpperLimit = 25.05
    LowerLimit = 24.95
    
    ' دریافت اندازه قطعه از اپراتور
    Measure = Val(txtMeasure.Text)
    
    ' بررسی شرط‌ها
    If Measure >= LowerLimit And Measure <= UpperLimit Then ' اگر قطعه تایید بود lblResult.Caption = "قطعه تایید شد (OK)" lblResult.BackColor = vbGreen ' تغییر رنگ پس‌زمینه برچسب به سبز ElseIf Measure > UpperLimit Then
        ' اگر قطعه گوشت اضافه داشت
        lblResult.Caption = "نیاز به ماشین‌کاری مجدد (Rework)"
        lblResult.BackColor = vbYellow ' تغییر رنگ به زرد
        
    ElseIf Measure < LowerLimit Then
        ' اگر قطعه لاغر شده بود
        lblResult.Caption = "قطعه ضایعات است (Scrap)!"
        lblResult.BackColor = vbRed ' تغییر رنگ به قرمز
        
    End If
End Sub

📚 فصل پنجم: حلقه‌های تکرار (اتوماسیون کارهای خسته‌کننده)

یکی از بزرگترین مزیت‌های کامپیوترها این است که هرگز خسته نمی‌شوند! فرض کنید می‌خواهید روی یک صفحه فلزی، ۱۰۰ سوراخ به فاصله مساوی مته‌کاری کنید. اگر بخواهید مختصات مرکز این ۱۰۰ سوراخ را با ماشین‌حساب حساب کنید و روی کاغذ بنویسید، حداقل یک ساعت زمان می‌برد و احتمال خطای انسانی بسیار بالاست.

در برنامه‌نویسی، ابزاری به نام حلقه (Loop) وجود دارد که یک فرمول یا یک کار را هزاران بار در کسری از ثانیه تکرار می‌کند.

۵-۱. ساختار حلقه For – Next

پرکاربردترین حلقه در محاسبات مهندسی، حلقه For است. ما از این حلقه زمانی استفاده می‌کنیم که دقیقاً می‌دانیم یک کار چند بار باید تکرار شود (مثلاً ۵۰ پاس تراشکاری).

قالب کلی:

For [متغیر شمارنده] = [مقدار شروع] To [مقدار پایان] Step [گام حرکت]
    ' کدهایی که باید تکرار شوند
Next [متغیر شمارنده]

• متغیر شمارنده: یک متغیر از نوع Integer است که تعداد دفعات چرخش حلقه را می‌شمارد.
• Step: مشخص می‌کند که شمارنده در هر چرخش چقدر اضافه یا کم شود. اگر نوشته نشود، نرم‌افزار به صورت پیش‌فرض یکی یکی بالا می‌رود.

۵-۲. کار با سلول‌های اکسل (Cells)

تا الان ما خروجی‌ها را روی فرم (داخل Label یا MsgBox) نشان می‌دادیم. اما در کارهای مهندسی، ما نیاز داریم جداول بزرگی از داده‌ها بسازیم. اینجاست که قدرت اکسل نمایان می‌شود.

ما می‌توانیم از طریق کدهای VBA، مستقیماً داخل سلول‌های اکسل بنویسیم یا از آن‌ها بخوانیم:

دستور: Sheet1.Cells(Row, Column).Value

• Row: شماره سطر (۱، ۲، ۳…)
• Column: شماره ستون (۱ برای A، ۲ برای B، ۳ برای C…)

مثال: Sheet1.Cells(1, 2).Value = 50 (عدد ۵۰ را در سطر اول و ستون دوم، یعنی سلول B1 بنویس).

Private Sub btnGeneratePath_Click()
    Dim Z As Integer
    Dim RowNum As Integer
    Dim PassNumber As Integer
    
    ' ایجاد سرستون‌ها در شیت اکسل
    Sheet1.Cells(1, 1).Value = "شماره پاس"
    Sheet1.Cells(1, 2).Value = "مختصات Z (عمق)"
    
    ' سطر اول را برای سرستون‌ها اشغال کردیم، پس چاپ داده‌ها از سطر 2 شروع می‌شود
    RowNum = 2
    PassNumber = 1 ' شماره پاس از 1 شروع می‌شود
    
    ' شروع حلقه تکرار: از 0 تا منفی 10 با گام منفی 2
    For Z = 0 To -10 Step -2
        
        ' چاپ شماره پاس در ستون اول (A)
        Sheet1.Cells(RowNum, 1).Value = "Pass " & PassNumber
        
        ' چاپ مختصات عمق در ستون دوم (B) همراه با واحد
        Sheet1.Cells(RowNum, 2).Value = "Z" & Z & " mm"
        
        ' آماده‌سازی متغیرها برای چرخش بعدی حلقه
        RowNum = RowNum + 1       ' یک سطر در اکسل پایین می‌آییم
        PassNumber = PassNumber + 1 ' شماره پاس را یکی اضافه می‌کنیم
        
    Next Z
    
    MsgBox "مسیر ابزار با موفقیت تولید و در اکسل ثبت شد.", vbInformation
End Sub

📚 فصل ششم: توابع ریاضی و تولید G-Code (پروژه نهایی)

در دنیای ماشین‌کاری و برنامه‌نویسی CNC، هندسه و ریاضیات حرف اول را می‌زنند. محاسبه مختصات دقیق برخورد ابزار با قطعه کار، نیازمند استفاده از توابع مثلثاتی (سینوس و کسینوس) و جبر است. زبان VBA توابع ریاضی قدرتمندی را در اختیار ما قرار می‌دهد که در این فصل با آن‌ها آشنا می‌شویم.

۶-۱. توابع پایه ریاضی در VBA

پرکاربردترین توابعی که در رشته ماشین‌افزار به آن‌ها نیاز دارید عبارتند از:

• قدر مطلق (Abs): علامت منفی را از بین می‌برد. در محاسبه فاصله بین دو نقطه کاربرد دارد.
  • مثال: Abs(-15.5) خروجی \(15.5\) می‌دهد.
• جذر یا ریشه دوم (Sqr): برای محاسبه وتر مثلث یا استفاده در قضیه فیثاغورس (\[C = \sqrt{A^2 + B^2}\]) استفاده می‌شود.
  • مثال: Sqr(25) خروجی \(5\) می‌دهد.

۶-۲. توابع مثلثاتی و «تله رادیان»

توابع Sin (سینوس)، Cos (کسینوس) و Tan (تانژانت) در VBA به صورت پیش‌فرض وجود دارند. اما یک نکته بسیار مهم و حیاتی مهندسی در اینجا وجود دارد:

۶-۳. چسباندن رشته‌ها (String Concatenation)

در دستگاه‌های CNC، فرمت کدها ترکیبی از حروف و اعداد است (مثل X25.5 Y-10.0). برای اینکه بتوانیم در VBA یک حرف ثابت (مثل “X”) را به یک متغیر عددی بچسبانیم، از علامت & (آمپرسند) استفاده می‌کنیم.

• مثال: اگر متغیر X_Pos برابر با \(12.5\) باشد، عبارت "X" & X_Pos خروجی متن X12.5 را تولید می‌کند.

Private Sub btnGenerateGCode_Click()
    ' 1. تعریف متغیرها
    Dim R As Double, StartAngle As Double
    Dim NumHoles As Integer
    Dim AngleStep As Double, CurrentAngle As Double
    Dim X As Double, Y As Double
    Dim Radian As Double
    Dim Pi As Double
    Dim i As Integer
    Dim RowNum As Integer
    
    ' پاک کردن شیت اکسل برای برنامه جدید
    Sheet1.Cells.ClearContents
    
    ' 2. دریافت اطلاعات از فرم
    R = Val(txtRadius.Text)
    NumHoles = Val(txtHoles.Text)
    StartAngle = Val(txtStartAngle.Text)
    
    ' 3. محاسبات اولیه
    Pi = WorksheetFunction.Pi() ' دریافت عدد پی از اکسل
    AngleStep = 360 / NumHoles  ' زاویه بین هر سوراخ
    CurrentAngle = StartAngle   ' تنظیم اولین زاویه روی زاویه شروع
    
    ' چاپ سرستون‌های G-Code در اکسل
    Sheet1.Cells(1, 1).Value = "شماره بلوک"
    Sheet1.Cells(1, 2).Value = "G-Code"
    RowNum = 2
    
    ' 4. حلقه تولید مختصات برای هر سوراخ
    For i = 1 To NumHoles
        
        ' تبدیل زاویه فعلی از درجه به رادیان
        Radian = CurrentAngle * (Pi / 180)
        
        ' محاسبه مختصات X و Y
        X = R * Cos(Radian)
        Y = R * Sin(Radian)
        
        ' گرد کردن اعداد تا 3 رقم اعشار (استاندارد دستگاه CNC)
        X = Round(X, 3)
        Y = Round(Y, 3)
        
        ' 5. چاپ کدهای CNC در شیت اکسل
        Sheet1.Cells(RowNum, 1).Value = "N" & (i * 10)
        
        If i = 1 Then
            ' برای سوراخ اول، سیکل G81 را روشن می‌کنیم (با عمق فرض Z-5 و سطح R2)
            Sheet1.Cells(RowNum, 2).Value = "G90 G81 X" & X & " Y" & Y & " Z-5.0 R2.0 F100"
        Else
            ' برای سوراخ‌های بعدی فقط مختصات جدید را می‌دهیم
            Sheet1.Cells(RowNum, 2).Value = "X" & X & " Y" & Y
        End If
        
        ' 6. آماده‌سازی برای سوراخ بعدی
        CurrentAngle = CurrentAngle + AngleStep ' زاویه را به اندازه گام بعدی می‌چرخانیم
        RowNum = RowNum + 1 ' یک سطر در اکسل پایین می‌رویم
        
    Next i
    
    ' لغو سیکل سوراخ‌کاری در پایان
    Sheet1.Cells(RowNum, 1).Value = "N" & ((i) * 10)
    Sheet1.Cells(RowNum, 2).Value = "G80"
    
    MsgBox "کدهای CNC با موفقیت تولید شدند!", vbInformation, "پایان عملیات"

End Sub